Streszczenia
referatów
i posterów

Instytut Badań Czwartorzędu
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich Komisja Badań Czwartorzędu
Polskiej Akademii Nauk
III Seminarium
GENEZA, LITOLOGIA I STRATYGRAFIA UTWORÓW CZWARTORZĘDOWYCH
w 20 rocznicę śmierci PROFESORA BOGUMIŁA KRYGOWSKIEGO

Maria Górska Instytut Badań Czwartorzędu UAM Poznań
Klaus-Dieter Meyer Niedersächsisches Landesamt für Bodenforschung Hannover
Jacek Rutkowski Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH Kraków
Janusz Skoczylas Instytut Geologii UAM Poznań

Uwagi na temat subiektywizmu w oznaczaniu kwarcytów w osadach czwartorzędowych
W trakcie badań nad osadami czwartorzędowymi Polski zwracano uwagę między innymi na występowanie kwarcytów, jako wskaźników pochodzenia osadow lodowcowych i pośrednio kierunków transgresji lądolodu. W Polsce pn. są one traktowane jako materiał skandynawski, natomiast w żwirach doliny Dunajca kwarcyty traktuje się jako pochodzące w większości z dolnego triasu (sejsu Tatr). Sytuacja się komplikuje w Niecce Nidy i Kotlinie Sandomierskiej, gdzie występują oba typy a także kwarcyty kambru i dolnego dewonu z Gór Świętokrzyskich.
W celu zorientowania się, jakie istnieją faktyczne możliwości rozdzielenia tych skał, autorzy opracowania przeprowadzili test. Polegał on na rozpoznaniu zaszyfrowanych próbek kwarcytów, pochodzących z materiału morenowego Wielkopolski i środkowego Pomorza oraz żwirów Dunajca z Kotliny Podhalańskiej. Do próbek dołączono również kambryjskie kwarcyty z Wiśniówki w Górach Świętokrzyskich, paleogeńskie kwarcyty z Miechowa (Niecka Nidy) oraz piaskowce z Szydłowca (lias) i Tumlina (pstry piaskowiec) z obrzeżenia Gór Świętokrzyskich.
Stwierdzono, że kwarcyty tatrzańskie najczęściej mylone są z kwarcytami jotnickimi z Dalarny czy dna M. Baltyckiego. Trudność sprawia także rozróżnienie kwarcytów kambryjskich z Wiśniówki od dolnokambryjskich kwarcytów Skanii.
Wynika stąd, że niektóre kwarcyty nawet dla autorów, pracujących w znanym im terenie, mogą przedstawiać trudności w poprawnym ich zaklasyfikowaniu, co zmusza do zachowania szczególnej ostrożności przy interpretacji.

(c) 1998 Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich
Ostatnia aktualizacja 1999.02.14