Streszczenia
referatów
i posterów

Instytut Badań Czwartorzędu
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich Komisja Badań Czwartorzędu
Polskiej Akademii Nauk
III Seminarium
GENEZA, LITOLOGIA I STRATYGRAFIA UTWORÓW CZWARTORZĘDOWYCH
w 20 rocznicę śmierci PROFESORA BOGUMIŁA KRYGOWSKIEGO

Cyprian Seul Katedra Geotechniki Politechniki Szczecińskiej, Szczecin
Roman Racinowski Katedra Geotechniki Politechniki Szczecińskiej, Szczecin
Maria Łanczont Instytut Nauk o Ziemi UMCS Lublin

Wpływ metody analizy uziarnienia na interpretację litogenetyczną utworów lessowych w profilu Halicz (Ukraina W)
Profil lessu z Halicza znajduje się na północ od Iwano-Frankowska (Stanisławów) na Ukrainie Zachodniej. Profil lessu z tej miejscowości wykorzystany był w roku 1935 przez J.Tokarskiego w rozprawie dotyczącej genezy, wieku i akumulacji lessu podolskiego.
Na podstawie prac terenowych prowadzonych w 1997 roku przez M.Łanczont i A.B.Boguckiego w profilu tym stwierdzono występowanie szeregu różnowiekowych poziomów lessu rozdzielonych glebami kopalnymi. Występują tu gleby łucka, korszowska, horohowska, dubieńska, rówieńska.
W profilu w sposób punktowy pobrane zostało około 60 próbek, które poddano badaniom uziarnienia. Analizy wykonywano metoda Cassagrade, dla zawiesiny znajdującej się w wodzie destylowanej (analiza agregatowa) oraz dla tych samych próbek zdyspergowanych w colgenie. Starano się odpowiedzieć na pytanie, która z metod pomiaru gęstości zawiesiny wykazuje większa sprawność do rozróżnienia różnowiekowych poziomów lessowych, rekonstrukcji procesów litodynamicznych zachodzących w trakcie formowania się pokrywy lessowej oraz przekształceń hipergenicznych rozwijających się w poziomach gleb kopalnych
Stwierdzono, że cały badany materiał, badany bez jak i z colgenem, jest "lessem typowym" charakteryzującym się dominacja składników mineralnych zawartych w interwale średnic miarodajnych 0,06-0,008 mm.
Zróżnicowanie zawartości poszczególnych frakcji w różnych wiekowo warstwach lessu wykazuje na pewne odrębności, jednak mogą one wynikać z przekształceń związanych z procesami hipergenicznymi rozwijającymi się w trakcie formowania pokryw glebowych. W rozważaniach tych szersze wnioskowanie opierać można na ag regatowej analizie uziarnienia, niż zdyspergowanej zawiesinie mineralnej.
Interpretację litogenetyczną lessu w profilu Halicz, w sposób łatwiejszy i bardziej wyrazisty daje się prowadzić na podstawie wskaźników uziarnienia określonych metodą Folka, Warda (szczególnie na podstawie wyników analizy agregatowej). W przypadku badanego profilu lessowego wartościowe przesłanki do wnioskowania litodynamicznego otrzymano w oparciu o wskaźniki asymetrii i spłaszczenia rozkładów uziarnienia, które do tej pory w badaniach lessów nie były w pełni wykorzystywane.

(c) 1998 Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich
Ostatnia aktualizacja 1999.02.14